Bugun...


ÇOCUKLARLA KAYIP HAKKINDA NASIL KONUŞULUR?
Çocuklarla kayıp hakkında konuşurken nasıl bir tutum yaklaşmalı, kayıp sonrası yas sürecini ve bu süreçte ne gibi faktörlere dikkat edilmesi gerektiğini Psikolog Ayşenur İnal ile konuştuk.

ÇOCUKLARLA KAYIP HAKKINDA NASIL  KONUŞULUR?
+ -

Çocuklarla ölüm hakkında konuşmak sağlıklı mıdır?
Yetişkinler, genellikle çocuklarla ölümü konuşmanın onlar için sıkıntı yaratacağı endişesiyle konuşmaktan kaçınıyorlar. Endişelerinin farklı nedenleri olabiliyor, çocuklarını üzüntü ve korkudan korumak, çocuklarını cenaze evi gibi korkutucu ortamlardan uzak tutmak, çocuklarına yanlış bir şey söylemekten korkmak gibi  düşünceler en sık gözlemlediğimiz endişelerin başında geliyor. Kimi yetişkinler ‘’zaman her şeyin ilacı’’ düşüncesiyle kaybın üzerini kapatarak alışmayı beklemeyi tercih edebiliyorlar. Oysaki şunu biliyoruz ki kayıp üzerine konuşulmadığında tıpkı yetişkinlerde olduğu gibi çocuklarda da iyileşme görmek mümkün değil.

Çocuklara ölüm kavramını anlatırken nelere  dikkat edilmeli?
Ölüm hakkında konuşmaya başlamadan önce çocukların o ana kadar ölüm hakkında duydukları, gördükleri, bildikleri hakkında yetişkinlerin bir fikre sahip olmaları son derece önemlidir. Çocuk; bir çizgi filmden veya bir masaldan öğrendiği yanlış bilgilerle, öpülüce bir ölünün uyanabileceği veya ölen birinin yeniden geri gelebileceği inancı geliştirebilir. Daha önce ölen bir balığın klozete atılıp sifonun çekildiğini gören bir çocuk insanlarında öldüklerinde klozete atılacağını hayal edebilir.  Bu yüzden, ilk olarak onların ölümle ilgili ne bildikleri hakkında fikir sahibi olduktan sonra uygun açıklama yapılmalıdır.   İkinci önemli olan faktörse çocuğun yaşıdır. Özellikle 5 yaş öncesi dönemde somut düşünen çocuklar kendi hata veya kızgınlıklarının ebeveynlerinin ölümüne neden olduğunu düşünerek suçluluk duygusu geliştirebilir. Yaş aralığı ve gelişim dönemine göre değişkenlik gösterse de benlik ve soysal gelişimleri kendilerini koruyacak kadar gelişmemiş olan çocuklar için  bu süreç oldukça zordur ve bir uzmandan destek almak bu süreci sağlıklı yaşamak adına önemli bir roldedir.
Çocuklara ölüm kavramını anlatırken yetişkinlerin yaklaşımı nasıl olmalı?
Çocuğa ölüm haberi verilirken veya ölüm kavramı anlatılırken olabildiğince açık ve somut bir dil kullanılmalı. Bazı yetişkinler kaybedilen kişinin uyuduğunu, uzağa gittiğini, bulutlarda olduğunu, uzun bir yolculuğa çıktığını söyler. Böylesi bir edebi dil çocuklar için hem kafa karıştırıcı hem de çocukların ‘’ölen kişinin geri gelemeyeceğini’’ kavramasını zorlaştırır. Dolayısıyla çocukla ölüm konuşurken ölen kişinin  artık vücudunun çalışmadığı, nefes almadığı, yemek yiyemeyeceği, bir daha gelemeyeceği gibi somut ifadelerle anlatılmalıdır. Allah, cennet, ecel gibi dini ve soyut ifadeler kullanıldığında örneğin ölen kişinin ‘’aynı anda hem toprağın altında olması hem de cennette olması’’ çocuk için oldukça kafa karıştırıcı ve korkutucu hale gelebilir.
Çocuklar yas süreci hakkında söyleyecekleriniz nelerdir?
Yas, insanların yaşamını değiştiren bir kayıp sonrasındaki geçiş sürecidir ve bu süreçte çok çeşitli duygu, düşünce ve davranış örüntüleri yaşanır. Böyle zamanlarda yetişkinler güçlü olmaları gerektiğini düşünseler de, aslında çocukların ihtiyacı olan yetişkinlerin sahici olmalarıdır. Tam da bu sebeple yetişkinlerin duygularını açığa vurmaları ve çocukların da kendi duygularını paylaşmalarına fırsat tanımaları çok önemlidir. Çocuğa ‘’ağlama’’ demek yerine onunla birlikte ağlamak birini kaybetmenin herkes için zor olacağı mesajını verir. Ya da ‘’üzülme anneannen daha iyi bir yere gitti’’, ‘’üzülme teyzen acı çekmekten kurtuldu’’ gibi cümleler çocuklara kötü hissetmenin doğal olmadığı mesajını vermiş olur ve böyle böyle bir durumda çocuklar duygularının anlaşılmadığını hissettikleri için daha da yalnız hissedebilirler. Yas tutmak, bunu yaşamak, acı çekmek yaşamın doğal bir parçasıdır. Çocukların, yaşlarına uygun yasına bağlı yükleri hafifletilebilir ve yas süreci kolaylaştırılabilir.
HABER/ NİHAL
 ZEYBEK 




Bu haber 103 defa okunmuştur.

YORUMLAR

Henüz Yorum Eklenmemiştir.Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.

YORUM YAZ



İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER HABERLER
FOTO GALERİ
ÇOK OKUNAN HABERLER
VİDEO GALERİ
YUKARI